اسمز معکوس روش های زیادی برای تصفیه آب وجود دارد. از بهترین روش های تصفیه میتوان به اسمزمعکوس و اولترافیلتراسیون اشاره کرد. این دو روش در بسیاری از کشور های روز دنیا مورد توجه قرار گرفته و در حال حاضر از مهمترین روش های تصفیه آب در دنیا به حساب می آیند. با اینکه تفاوت زیادی بین روش های اسمزمعکوس و اولترا فیلتراسیون وجود دارد اما در نحوه تصفیه آب تشابه های زیادی نیز دارند. این روش ها برای تصفیه آب از فیلتر های به خصوص و فشار مشخصی استفاده میکنند.

روش اسمز معکوس

یکی از عملکردهای تصفیه آب می‌باشد که بخاطر اهمیت فراوان از آن به وفور استفاده میشود. در واقع فرایند تصفیه آب می باشد که به آن غلظت سنجی هم می گویند، زیرا غلظت آب آشامیدنی همراه املاح معدنی و نمک های لازم باید در حد استانداردی باشد که این کار توسط اسمز معکوس انجام می شود.

فیلتر ممبران یکی از اجزا و اساسی ترین فیلتر های دستگاه  می‌باشد که تنها غلظتهای خاصی را از خود عبور می دهد و نمک های محلول و غیر محلول و بسیاری از آلاینده هایی که روی غلظت آب بستگی دارد را عبور نمی دهد و آبی سالم و تمیز و بدون آلاینده های مضر از آن خارج می شود، به این روش اسمز معکوس می گوییم.

در این روش از فشار برای معکوس نمودن جهت جریان اسمزی آب از درون یک غشای نیمه تراوا برای تولید آب سالم و بدون املاح استفاده می شود. یعنی به زبان ساده تر می توان گفت فرایندی است که می تواند محلولی که دارای ناخالصی است را به حلال تبدیل کند. اسمز معکوس روش نوینی می باشد که برای تولید برق نیروگاه ها و ساختمان ها و … به کار می رود، عمده استفاده آن در تصفیه خانه ها به همین منظور می باشد.

کاربرد تصفیه آب به روش اسمز معکوس:

کاربرد عمده آن در تصفیه آب ، نمک زدایی یا شیرین کردن آب های شور مانند دریا و … ،حذف آلاینده ها و غیره می باشد، در کل برای تهیه آب خالص از آن استفاده می کنند. از این سیستم تصفیه آب به روش اسمز معکوس در صنایع مختلفی مانند صنایع غذایی، آشامیدنی و لبنی یا در گلخانه ها و کشتارگاه و ساختمان و کارخانه ها و ادارات و در بسیاری از مجموعه ها قابل استفاده می باشد.

روش فیلتراسیون:

فیلتراسیون آب یکی از روش های حذف آلاینده ها و ذرات آب می باشد، ذراتی مانند گل و لای، ماسه، شن، سنگ ریزه و … درواقع روش اسمز معکوس ابداع شد برای تکمیل فرایند تصفیه آب به روش فیلتراسیون! در ادامه به موضوع تفاوت اسمز معکوس با فیلتراسیون می‌پردازیم. فیلترهای شنی که در فرایند تصفیه آب به روش فیلتراسیون به کار می رود دارای خصوصیات زیر می باشد:

فیلتر شنی یکی از پرکاربردترین روش های از بین بردن مواد معلق و کدورات می باشد. این فیلترهای شنی تحت فشار، شامل چند لایه دانه هایی با سایز و وزن متفاوت می باشد، دانه های ریزتر سطح بستر مناسبی برای حذف ذرات می باشد اما این موضوع باعث گرفته شدن انرژی از سیستم می شود زیرا پمپ باید فشار عبور سیال از بستر را تامین کند.

تفاوت اسمز معکوس (RO) و فیلتراسیون(UF):

• در فرایند فیلتراسیون فشار اسمزی خیلی کم بوده و عملا نقشی ندارد.
• گرفتگی غشا در فرایند اسمز معکوس بسیار کمتر از فیلتراسیون می باشد.
• در تصفیه آب به روش فیلتراسیون، نمی توان کل جامدات موجود به شکل محلول در آب را حذف کرد.
• تصفیه آب به روش فیلتراسیون سختی آب را پایین می آورد.
• با این که روش اسمز معکوس یکی از بهترین راه ها برای تصفیه آب می باشد اما به دلیل هزینه نسبتا بالا و حذف برخی یون های ضروری از آب شرب روش های نانوفیلتراسیون و اولترا فیلتراسیون مورد توجه قرار گرفته اند.
• در حالت کلی می توان گفت که در جاهایی که سختی مناسب وجود دارد و فقط احتیاج به فیلتراسیون می باشد از UF استفاده می شود و برای جاهایی که سختی آب را می خواهند کاهش دهند از سیستم RO یا اسمز معکوس استفاده می شود.

سختی گیر (water softener) دستگاهی است که برای حذف سختی کل آب شامل کلسیم، منیزیم و برخی کاتیونهای فلزی موجود درون آب سخت استفاده میشود. سختی گیر رزینی با فراهم نمودن محیطی مساعد درون بدنه ای تحت فشار فلزی (گالوانیزه) یا فایبرگلاس (frp) زمینه تبادل یونی را فراهم می نماید.

با استفاده از این دستگاه آبی نرم در اختیار صنایع مختلف شامل صنایع غذایی، نساجی و رنگرزی، چرم سازی، شستشو، دستگاه های حرارتی و برودتی، ساخت بتن و… قرار داده میشود. آب نرم خروجی از دستگاه سختی گیر دارای مزایای بسیاری از جمله طولانی شده عمر لوله کشی ساختمان، کف کردن بیشتر تمیزکننده ها و صابون می باشد.

روش ساخت سختی گیر رزینی

برای رفع و کاهش سختی آب یکی از پرکاربرد سیستم ها استفاده از دستگاه سختی گیر   رزینی می باشد. شرکت اطلس آب با کارخانه مجهز به تجهیزات ساخت و طراحی سیستم های تصفیه آب و فاضلاب با توجه به رعایت استاندارد ASME دستگاه های سختی گیر رزینی را طراحی و می سازد. پس از مشخص شدن قطر عدسی های سختی گیر اقدام به طراحی نموده و سپس به صورت گرد برش داده شده و پس از آن با دستگاه قوس زن اقدام به فورچ عدسی می نماید پس از اینکه  قوس مناسب در عدسی ها ایجاد شد توسط دستگاه لبه زن اقدام به لبه زنی عدسی ها نموده چس از ان عدسی های سختی گیر ماده می شود. سپس مبادرت به در آوردن فلنچ برای عدسی با و بو شن برای عدسی پایین نموده پس از آن اقدام به جوشکاری از داخل و خارج فلنج شارژ رزین و بوشن تخلیه آب  می کنند. سپس اقدام به برش صفحه نازل نموده پس از آن به مقدار مورد نیاز سوراخ 2/1 اینچ ایجاد می کنیم و با توجه به استاندارد بابت هر متر مربع از سطح صفحه نازل  به تعداد 80 عدد بوشن جهت وسل نازل ایجاد می شود. جنس نازل سختی گیر PP با محفظه های آب 2/0 پس از آماده شدن صفه نازل سختی گیر اقدام به برش بدنه طبق دور عدسی پس از آن اقدام به رول کردن بدنه سختی گیر می کنیم که پس از خال جوش زدن بدنه و برش جای فلنج تخلیه و بوشن پرکن اقدام به مو نثا ژ کل کار می کنیم . پس از مونتاژ اقدام به جوشکاری نمود.

سختی گیرهای صنعتی پس از سنگ زنی پلیسه های جوش به وسیله دستگاه سند بلاست مطابق با استاندارد 2/1/2 نموده که پس از ان با سه لایه رنگ  ضد زنگ و اپوکسی با گرید آشامیدنی به ضخامت 180میکرون در سه مرحله می نمایند. مرحله بعدی تکمیل سختی گیر فلزی لوله کشی می باشد. استفاده از شیر سختی گیر سلووالو ارزانترین و در دسترس ترین نوع ان است که به صورت نیمه اتوماتیک می باشد جهت سهولت در راهبری سختی گیری می توان از شیرهای تمام اتوماتیک سختی گیر رزینی نیز استفاده نمود .

 رزین سختی گیر

 RESIN رزین از دانه به شکل معمول از پتاسیم و سدیم پوشانده شده که پس از عبور آب سخت از روی آنها یون منیزیم و کلسیم آبهای سخت با پتاسیم و سدیم جایگزین می شود که پس از اشباح شدن رزین توسط آب نمک احیا می گردد. از این رو شستشوی دوره ای بگواش در همه نوع سختی گیر الزامی است. این نوع رزین ها در سه نوع رزین آنیونی/رزین کاتیونی/رزین میکس بد موجود می باشند.و بهترین نوع رزین سختی گیر پرولایت می باشد که در بازار ایران به طور گسترده موجود می باشد.